Hepatit B Aşısı Hakkında Her Şey. Antikor Testi ve Yan Etkiler

Karaciğer sağlığını tehdit eden en ciddi viral enfeksiyonlardan biri olan Hepatit B, günümüzde modern tıbbın sunduğu en güçlü silahlardan biri olan Hepatit B aşısı ile tamamen önlenebilir bir hastalıktır. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, küresel ölçekte milyonlarca insanı etkileyen bu virüs, siroz ve karaciğer kanseri gibi hayati riskler barındıran komplikasyonlara yol açabilmektedir. Ankara’daki kliniğimizde de sıkça vurguladığımız üzere, aşılanma sadece bireysel bir korunma değil, aynı zamanda toplumsal bağışıklığın temel taşıdır.

Hepatit B Virüsü Nedir ve Nasıl Bulaşır?

Hepatit B aşısı konusuna derinlemesine girmeden önce, korunduğumuz düşmanı tanımak gerekir. Hepatit B virüsü (HBV), kan ve vücut sıvıları yoluyla bulaşan, karaciğer hücrelerine yerleşerek burada iltihaplanmaya yol açan bir virüstür. Bulaşma yolları arasında korunmasız cinsel temas, sterilize edilmemiş cerrahi aletler, ortak kullanılan enjektörler ve enfekte anneden bebeğe doğum sırasında geçiş (vertikal bulaşma) ilk sıralarda yer alır. Virüsün dış ortamda en az 7 gün canlı kalabilmesi, bulaşma riskini artıran en önemli faktörlerden biridir.

Hepatit B Aşısı Kimlere Yapılmalıdır?

Türkiye'de 1998 yılından bu yana rutin aşı takviminde yer alan bu uygulama, bebeklikten itibaren tüm bireylere önerilmektedir. Ancak çocukluk döneminde aşılanmamış yetişkinler, sağlık çalışanları, diyaliz hastaları, sık kan nakli yapılan bireyler ve kronik karaciğer hastalığı olanlar için Hepatit B aşısı hayati öneme sahiptir. Risk grubunda olan bireylerin, bağışıklık durumlarını kontrol ettirerek eksik dozlarını tamamlamaları, karaciğer sağlıklarını uzun vadede güvence altına almalarını sağlar.

Yetişkinlerde ve Bebeklerde Aşı Takvimi Nasıl Uygulanır?

Hepatit B aşısı uygulaması belirli bir disiplin ve zamanlama gerektirir. Bebeklerde genellikle doğumun hemen ardından, birinci ayın sonunda ve altıncı ayın sonunda olmak üzere üç doz şeklinde uygulanır. Yetişkinlerde ise 0, 1 ve 6. ay protokolü en yaygın kabul gören takvimdir. İlk doz ile ikinci doz arasında en az bir ay, ikinci ile üçüncü doz arasında ise en az dört ay bulunması, vücudun antikor üretimi için gerekli süreyi tanıması açısından kritiktir. Bazı özel durumlarda (hızlı bağışıklama gereken haller) farklı şemalar uygulansa da standart aşı takvimi en yüksek koruyuculuğu sağlar.

Aşının Koruyuculuğu ve Antikor Testi (Anti-HBs)

Aşı uygulaması tamamlandıktan sonra vücudun yeterli düzeyde antikor üretip üretmediği, kan tahlili ile ölçülen Anti-HBs seviyesi ile anlaşılır. Genel kabul gören sınır, 10 mIU/mL ve üzerindeki değerlerin koruyucu olduğudur. Hepatit B aşısı sonrası geliştirilen bu bağışıklık, sağlıklı bireylerde genellikle ömür boyu sürer. Ancak bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde veya ileri yaşta aşılananlarda antikor seviyeleri zamanla düşebilir. Bu gibi durumlarda hatırlatma dozu gerekip gerekmediğine uzman bir hekim tarafından karar verilmelidir.

Hepatit B Aşısının Yan Etkileri Nelerdir?

Modern teknoloji ile üretilen rekombinant aşılar, yan etki profili açısından oldukça güvenlidir. En sık karşılaşılan yan etkiler, enjeksiyon yapılan bölgede hafif ağrı, kızarıklık veya şişliktir. Çok nadir durumlarda hafif ateş, halsizlik veya baş ağrısı görülebilir. Bu belirtiler genellikle 24-48 saat içinde kendiliğinden kaybolur. Ciddi alerjik reaksiyonlar milyonda bir görülecek kadar nadirdir. Hepatit B aşısı yaptırmanın riskleri, virüsün yol açabileceği karaciğer yetmezliği veya kanser riski ile kıyaslanamayacak kadar düşüktür.

Gebelikte Hepatit B Aşısı Yapılır mı?

Anne adaylarının en çok tereddüt ettiği konulardan biri hamilelik döneminde aşılanmadır. Hepatit B aşısı, canlı virüs içermediği için gebelik döneminde güvenle uygulanabilir. Eğer anne adayı yüksek risk grubundaysa veya virüsle temas ihtimali varsa, hem kendisini hem de doğacak bebeğini korumak adına aşılanması tavsiye edilir. Doğum anında anneden bebeğe geçişi engellemek için, HBsAg pozitif annelerin bebeklerine doğumdan hemen sonra hem aşı hem de Hepatit B immünglobulini uygulanarak %95 oranında tam koruma sağlanır.

Literatür ve Referanslar

• World Health Organization (WHO). (2025). Hepatitis B Vaccines: WHO Position Paper. Geneva, Switzerland.

• Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (2024). Recommended Adult Immunization Schedule, United States.

• Turkish Society of Clinical Microbiology and Infectious Diseases (KLİMİK). (2025). Viral Hepatit Tanı ve Tedavi Rehberi.

• European Association for the Study of the Liver (EASL). (2024). Clinical Practice Guidelines on the Management of Hepatitis B Virus Infection.

• Liaw, Y. F., & Chu, C. M. (2009). Hepatitis B virus infection. The Lancet, 373(9663), 582-592.

• McMahon, B. J. (2024). The natural history of chronic hepatitis B virus infection. Hepatology.